Op
4 augustus 1914 vielden de Duitsers België binnen. Op 19 augustus kwamen
de eerste vluchtelingen in Izegem aan en op 22 augustus werden de eerste
Duitsers aan de zuidkant van Izegem gezien.
| Maandag 19 oktober werd 'Schuwe maandag' genoemd : de Duitsers fusilleerden 13 burgers in Rumbeke en 5 in Kachtem, omdat ze dachten dat ze door burgers beschoten waren. |
Op 20 juni 1915 maakten bommen in Emelgem vijf dodelijke slachtoffers en vier gekwetsten. Izegem heeft weinig geleden van zware bombardementen of beschietingen. Wel werd op 22 september 1917 de Sint-Tillokerk vrij zwaar getroffen en vielen op 11 november 1917 vier kinderlevens te betreuren.
Izegem lag in het Operationengebiet of frontgebied. De hele oorlog door wemelde het er van Duitse soldaten: garnizoensoldaten, frontsoldaten die enkele dagen of weken kwamen uitrusten, en gekwetsten. Vanaf 8 november 1914 was er in Izegem een Ortskommandantur. Duizenden soldaten waren in Izegem ingekwartierd. Dat gebeurde in de scholen, grote gebouwen en fabrieken.
| In het Sint-Jozefscollege sliepen een tijdlang 2500 Duitse soldaten! Het onderwijs werd onregelmatig en soms bij particulieren gegeven. Ook privé-huizen werden opgevorderd. |
In
het voorjaar van 1916 werd op of naast elke voordeur een zwarte rechthoek
geschilderd waarop aangeduid werd hoeveel bewoners het huis telde en hoeveel
soldaten er gelogeerd konden worden. In de herfst van 1917 werden speciale
barakken opgetrokken voor de Duitse soldaten. Izegem was de hele oorlog
een stad van Kriegslazarette. De gewonden - de stad lag
dichtbij het front - werden verzorgd in het nieuwe goederenstation, het
rusthuis, het klooster van de Zusters van Maria, het kapucijnenklooster,
de H.-Hartschool voor meisjes en de gilde; een plaatselijke Ortskrankenstube
of Revierstube, d.i. hospitaal, was o.a. gevestigd in het Franse klooster
aan de Traskapel in de Gentsestraat. Izegem was een dodenstad, omdat veel
militairen er begraven werden. In 1909 telde het Ehrenfriedhof Iseghem,
het militaire Duitse kerkhof, 3102 graven! | Het Gruppenpionierpark 452, een groot legerdepot voor allerlei materiaal en munitie, lag in de omgeving van Het Blauwhuis. Op het einde van de oorlog staken de Duitsers het pionierspark in brand en brachten de daar aangelegde munitiedepots tot ontploffing. Het prachtige Boomforeest, met beukenbomen die in Oostenrijk werden aangekocht en in 1780 geplant werden, ging daarbij in de vlammen op en werd nooit meer heraangelegd. |
| Het kasteel van Gaspard Vanden Bogaerde op de Bosmolens genoot de trieste naam van Luizenkasteel, omdat de ontluizingsdienst er tot 1917 was gevestigd. In de lente van 1917 begonnen de Duitsers met de aanleg van een vliegveld op Izegems grondgebied: Flugplatz Abele, aan de zuidkant van de weg Izegem-Rumbeke, vormde nagenoeg één geheel met het vliegveld van Rumbeke. |
Op 28 september 1918 zetten de geallieerden het bevrijdingsoffensief in over het gehele westelijk front. De volgende dag al werden de Duitse veldhospitalen in Izegem opgedoekt. In de nacht van 15 op 16 oktober begonnen de Duitsers hun aftocht uit Izegem. Op woensdagmorgen 16 oktober 1918 verschenen de eerste Belgische patrouilles zegevierend in de straten van Izegem. Van de 500 Izegemnaren die aan het front of elders in militaire dienst waren tijdens de Eerste Wereldoorlog sneuvelden er 54.
| Onmiddellijk
na de Eerste Wereldoorlog zette Dewaele een actie op het getouw om
de arbeiders één frank per uur te laten verdienen. Een andere sociale wantoestand na de Eerste Wereldoorlog was het gebrek aan woongelegenheid. De huurprijzen waren bijzonder hoog door de schaarste aan woningen. Die schaarste had niet zozeer te maken met verwoestingen, maar met het feit dat zoveel niet-Izegemnaren in Izegem woongelegenheid zochten. Een van de maatregelen was de oprichting van de Izegemse Bouwmaatschappij in 1923. |